Bid en werk

Philip Blom in Management Team: 'Bid en werk' bron: Management Team jubileumnummer, 10 oktober 2003 Philip Blom, bedrijfsarts vestiging Zwolle, werd onlangs geïnterviewd in een artikel over de functie van bidden en bidkringen op het werk. Philip en ook andere geven hun mening hierover in het jubileumnummer van het tijdschrift Management Team.




'Bid en werk' De gebedskring op het werk is bezig aan een sluipende opmars. Medewerkers ontlenen er betrokkenheid, bevestiging, collegialiteit en arbeidsmoraal van. “In mei zijn hier vijftig mensen ontslagen. Dat was een goede reden om te bidden dat zij een nieuwe baan mochten vinden. Wij bidden ook voor het bedrijf, voor een goede omzet en dat we goede producten mogen maken. En voor wijsheid van de leiding, dat die de juiste beslissingen zal nemen. Maar onze gebeden betreffen ook individuele collega’s. Bijvoorbeeld voor die twee collega’s die aan kanker leden.” Albert Eikelenboom geeft leiding aan het testteam van Agere, het voormalige Lucent Technologies. Gebedskringen op de werkvloer duiken op bij steeds meer bedrijven, van de NS tot Unilever. Vier jaar geleden waren er nog 34, nu meer dan 80. Een gebedskring op het werk heeft echter weinig te maken met het werk zelf. Het is eigen initiatief van een groepje medewerkers die hun lunchpauzes gebruiken voor gezamenlijke geestgelijke verdieping.. Zo richtte Eikelenboom vier jaar geleden een gebedskring op bij Agere, toen nog Lucent. Een keer per week komt een aantal christelijke medewerkers samen om te bidden voor uiteenlopende zaken. “Elke maandag komen we met ongeveer zes medewerkers bij elkaar om kwart over 12. De gebedsstonde duurt een half uur tot drie kwartier. We zitten in een kring om tafel. Om de beurt vertellen we wat we het weekend hebben meegemaakt en welke dingen op het werk ons bezighouden. We gaan het rondje af en zamelen gebedspunten in. Zeventig procent daarvan gaat over het werk.” Hoewel een gebed een persoonlijke belevenis is, nemen werk en bedrijf in vrijwel alle gebedskringen op de werkvloer een prominente plaats in. “We bidden voor Siemens, voor de raad van bestuur, voor de afdeling waar een reorganisatie plaatsvindt, voor collega’s die het moeilijk hebben en ook voor elkaar,’ zegt André Harkes, projectmanager bij Siemens. “Wij danken ook wanneer God ons geleid heeft. Bijvoorbeeld toen wij meer ruchtbaarheid aan onze gebedskring wilden geven. Ik ben toen bij de afdeling corporate communications geweest en dat leidde tot een artikel in het personeelsblad.” Dwingende noodzaak voor een gebedskring op het werk is er niet. Kerkgenootschappen of bijbelboeken schrijven het niet voor. Maar sommige werknemers hechten er toch aan. “We beseffen dat christen zijn ook iets te maken heeft met ons werk en het functioneren in het bedrijf,” zegt Harkes van Siemens. “Het geloof is niet iets dat we puur privé willen houden. Ik denk dat ik mede door de gebedskring ook bewuster en integer mijn werk doe.” Die bewustwording kunnen bedrijven goed gebruiken. Ze proberen het al jaren zelf te bewerkstelligen door bijvoorbeeld functioneringsgesprekken en coaching. Maar die leggen het af tegen een gebed. “In en functioneringsgesprek kun je de schone schijn ophouden,” stelt Maarten Pijnacker Hordijk, adviseur infrastructuur van voormalig NS-dochter ProRail. “Maar een gebed houdt je echt een spiegel voor, het is een aanscherping van je geweten.” Bovendien is een gebed indringender dan de reguliere communicatie, menen deelnemers van gebedskringen op het werk. “Ziekte, dreigend ontslag, reorganisatie, zodra het in onze gebedskring over het werk gaat weten we allemaal waar het over gaat,” zegt Jan Eikelboom, geofysicus van de NAM. “Je kan daarover ook wel met elkaar praten bij de koffieautomaat of in werkoverleg, maar die gesprekken zijn oppervlakkiger en zakelijker.” Ondanks de sterke betrokkenheid van belijdende werknemers en de opkomst van de gebedskring, genieten de plaatselijke initiatieven weinig bekendheid. Dat komt niet alleen door hun geringe omvang van hooguit vijftien deelnemers per stonde. Gebedskringen zijn buiten werktijd. Deelnemers komen samen in achterafzaaltjes en ze mijden de grote trom. Dat is niet onverstandig. Biddende medewerkers worden getolereerd zolang ze het werk niet ophouden, geen geld kosten en collega’s niet lastig vallen met hun geloofsijver. Sommige werkgevers zijn zelfs heel welwillend omdat ze hun respect voor het personeel daardoor tot uitdrukking kunnen brengen. Maar de tolerantie kan snel omslaan.. “Ik heb eens per ongeluk een e-mail met een uitnodiging voor deelname aan de gebedskring naar de verkeerde medewerker gestuurd,” zegt Pijnacker Hordijk. “Die man heeft gedreigd zijn beklag te doen bij de directie. Ik was wel even beduusd van die scherpe reactie.” Onderzoek van Business Monitor heeft uitgewezen dat de helft van de Nederlandse managers er eigenlijk niets voor voelt biddend personeel op de werkplek te faciliteren. “Toen ik mijn baas vroeg of wij een ruimte konden krijgen voor onze gebedskring weigerde hij,” zegt Eikelenboom van Agere. “We hebben de gebedskring toen maar georganiseerd bij een collega die tegenover het bedrijf woonde. Later is er een andere baas gekomen, een Amerikaan. Die had geen bezwaar.” Het is de vraag of de passieve houding van bedrijven verstandig is. Een gebedskring kan bijdragen aan het welzijn van werknemers, betoogt Philip Blom, bedrijfsarts van Commit Arbo. “Men heeft in een gebedskring aandacht voor elkaar en de werkomgeving. Dat kan een stabiliserende werking hebben voor medewerkers. Ik kan me ook voorstellen dat werkgevers die dit faciliteren bijdragen aan een prettig arbeidsklimaat en waardering voor hun medewerkers uitdragen.” De deelnemers aan gebedskringen vragen zich zelf ook wel eens af wat het rendement is van hun gebeden. Sommige verwijzen naar Amerikaans onderzoek dat zou aantonen dat bedrijven waar wordt gebeden beter presteren. Anderen zoeken het rendement dichter bij huis. “Dit jaar is er nog geen werknemer van het bedrijf arbeidsongeschikt geraakt en het verzuim blijft laag. Daar hebben wij voor gebeden,” zegt Eikelenboom van Agere. Pijnacker Hordijkk wijst op andere effecten: “Er is eens een container van een trein gevallen. Dat had ernstige gevolgen kunnen hebben, bijvoorbeeld als er een trein tegenop gereden zou zijn. Maar er is gelukkig niets ergs gebeurd. Toevallig hadden wij vlak daarvoor op het werk gebeden voor de veiligheid. Of dit verband hield met elkaar weet ik niet, maar ik werd er wel bij bepaald dat veiligheid op het werk niet vanzelfsprekend is.” Maar het harde bewijs ontbreekt. Maar dat is niet erg, vinden de christenen, want bidden is gaat nu eenmaal om geloven en vertrouwen. “Ik bid voor het inzicht van de raad van bestuur,” zegt Harkes. “Maar ik ben nooit bij de raad van bestuur en dus kan ik ook niet nagaan of ze dat inzicht krijgen. Dat is een kwestie van overgave.'